بازنمایی جوان در سینمای عامه‌پسند: مقایسهٔ تطبیقی دو دوره اصلاحات و اصول‌گرایی

تاریخ انتشار : 28 دی 1394
نویسنده :
زمینه :

هدف اصلی این مقاله، مطالعه نحوه بازنمایی جوان در سینمای عامه پسند ایران از راه مقایسه تطبیقی فیلم‌های برگزیده در دو دوره اصلاحات (۱۳۷۶- ۱۳۸۴) و اصول گرایی (۱۳۸۴- ۱۳۸۹) است. به این منظور، با بهره گیری از نظریه بازنمایی هبدیج و مفاهیم مرتبط در حوزه مطالعات جوانان، نظیر «بازنمایی به مثابه دردسر» و «بازنمایی به مثابه خوش گذرانی»، سه فیلم از دوره اصلاحات («زیر پوست شهر»، «پارتی» و «من ترانه ۱۵ سال دارم») و سه فیلم از دوره اصول گرایی («دایره زنگی»، «درباره الی…» و «تسویه حساب») برگزیده و به این موضوع پرداخته شده است که آیا در بازنمایی جوان در فیلم‌های این دو دوره، تفاوتی وجود دارد یا خیر.

مطالعه این فیلم‌ها براساس دو الگوی سلبی و کادوری برای تحلیل رمزگان فنی، و الگوی روایی و نشانه‌شناسی بارت برای تحلیل نشانه‌شناسی پی ریزی شده است. پس از مطالعه فیلم‌ها و بررسی جداگانه هریک از آن‌ها، این نتیجه به دست آمد که فیلم‌های عامه پسندِ ساخته شده در این دو دوره، تصویری متفاوت از جوان را بازنمایی می‌کنند. در هریک از این دو دوره، ارجاعاتی حتی متناقض به جوان به چشم می‌خورد.
در دوره اصلاحات، جوان با مفاهیمی مانند «پای بندی به ساختار»، «امید به آینده»، «خودباوری»، «جسارت»، «مسئولیت پذیری»، «آرمان گرایی»، «قانون مداری» و «دموکراسی و آزادی خواهی» نشان داده شده است؛ اما در دوره اصول گرایی به صورتی «ساختارشکن»، «خودابراز»، «بی‌هویت»، «مبارز ضداجتماعی»، «درگیر بین سنت و مدرنیته»، «قانون گریز» و «خطر پذیر» بازنمایی شده است. بنابراین، نوعی هراس رسانه‌ای درمورد بازنمایی جوان در دوره اصول گرایی در سینمای عامه پسند به وجود آمده است.

متن کامل مقاله: بازنمایی جوان در سینمای عامه‌پسند