شرح درس روزنامه‌نگاری توسعه

شرح درس روزنامه‌نگاری توسعه
تاریخ انتشار : 22 مهر 1393
نویسنده :
زمینه :

روزنامه‌نگاری توسعه

(کارشناسی ارشد)

دانشگاه علامه طباطبایی – گروه ارتباطات

هادی خانیکی

سال تحصیلی 1393-1394

 
1- معرفی درس:
روزنامه‌نگاری توسعه از جمله درس‌های الزامی- تخصصی دوره کارشناسی ارشد رشته روزنامه نگاری است.

2- موضوع درس:
مطالعه و شناخت:
• توسعه و ارتباطات توسعه
• روزنامه نگاری توسعه (نظریه و عمل)
• زمینه های جدید و کاربردی روزنامه نگاری توسعه
3- روش تدریس:
درس روزنامه نگاری توسعه بر پایه مباحث نوین نظری و مطالعات کاربردی ارائه می شود. از این رو حضور مستمر و فعال دانشجویان در کلاس ضروری است.
هر یک از مباحث سه گانه درس به تناسب زمان به سر فصل های جزئی تر تقسیم شده است. چون بخش هایی از منابع ضمیمه دربرگیرنده ابعادی از این سرفصل هاست، لذا مطالعه پیشین منابع معرفی شده برای شرکت فعالانه دانشجویان در مباحث ضرورت دارد.
در هر یک از مطالعات کاربردی از زمینه های جدید روزنامه نگاری توسعه یکی از نمونه های موافق انجام گرفته توسط محققان مدعو ارائه خواهد شد.
منبع اصلی برای امتحان مطالب مطرح شده در طول ترم و بخش های گزیده از منابع معرفی شده خواهد بود.
4- سرفصل‌های درس:
• توسعه و ارتباطات توسعه (۴ جلسه)
o توسعه ملی و مولفه‌های آن
o عوامل زاینده، بازدارنده و تعیین کننده در توسعه
o ارتباطات توسعه و توسعه ارتباطات
o مساله گذار در ایران و زمینه های تاریخی آن در ایران
• روزنامه نگاری توسعه (۴ جلسه)
o پیدایش و گسترش اندیشه «روزنامه نگاری برای توسعه» و الگو های آن
o نظریه و تکنیک در روزنامه نگاری توسعه
o خبر توسعه و روزنامه نگاری توسعه
o روزنامه نگاری توسعه در ایران، تجربه ها و مسائل آن
• زمینه های جدید و کاربردی روزنامه نگاری توسعه (۷ جلسه)
o روزنامه نگاری شهروندی
o روزنامه نگاری کنشگر
o روزنامه نگاری سلامت
o روزنامه نگاری بحران
o روزنامه نگاری گفت و گو
o روزنامه نگاری صلح
o روزنامه نگاری محلی
5- منابع درس:
- منابع فارسی:

برای آمادگی اولیه برای ورود به مباحث درسی که بر پایه گفت و گو و بحث های نظری و تجربه در کلاس درس ارائه می گردد، مطالعه کتاب ها و مقالات ذیل توصیه می شود:
۱. روزنامه نگاری با فصلی جدید، بازنگری روزنامه نگاری معاصر؛ دکتر کاظم معتمدنژاد با همکاری ابوالقاسم منصفی، انتشارات سپهر، ۱۳۶۸ (فصل دهم، صفحات ۴۳۸ تا ۵۲۷).
۲. قدرت، جامعه مدنی و مطبوعات؛ هادی خانیکی، طرح نو، ۱۳۸۱ (فصل دوم، صفحات ۴۳ تا ۱۳۸).
۳. بنیاد های مطالعات ارتباطی و توسعه ملی در ایران؛ هادی خانیکی، فصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، شماره ۲۸ و ۲۹، بهار ۱۳۸۴.
۴. ارتباطات توسعه و مساله ارتباط در مطبوعات ایران؛ هادی خانیکی، مجموعه مقالات سومین سمینار بررسی مسائل مطبوعات، دفتر مطالعات و توسع رسانه ها، ۱۳۸۵.
۵. روزنامه نگاری نوین؛ دکتر نعیم بدیعی، حسین قندی، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، ۱۳۸۷ (فصل هشتم، صفحات ۴۱۳ تا ۴۳۹).
– منابع دیگر مرتبط با درس عبارتند از:
۱. مجموعه مقالات نخستین سمینار بررسی مسائل مطبوعات ایران؛ مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها، ۱۳۷۱.
۲. مجموعه مقالات دومین سمینار بررسی مسائل مطبوعات ایران؛ مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها (دو جلد)، ۱۳۷۷.
۳. روزنامه نگاری حرفه ای؛ دیوید رندال، ترجمه علی اکبر قاضی زاده، موسسه انتشاراتی روزنامه ایران، ۱۳۸۲.
۴. راه دراز گذار؛ دکتر محمد مهدی فرقانی، فرهنگ و اندیشه، ۱۳۸۲.
۵. روزنامه نگاری سایبر؛ دکتر یونس شکر خواه، انتشارات ثانیه، ۱۳۸۴.
۶. روزنامه نگاری الکترونی؛ مایک وارد، ترجمه علی اصغر کیا، موسسه انتشاراتی روزنامه ایران، ۱۳۸۴.
۷. مجموعه مقالات سومین سمینار بررسی مسائل مطبوعات ایران؛ مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها، ۱۳۸۵.
۸. عناصر روزنامه نگاری؛ بیل کوواچ و تام روزنستیل، ترجمه داود حیدری، دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها، ۱۳۸۵.
۹. روزنامه نگاری بحران؛ رسانه، سال نوزدهم، شماره ۲، تابستان ۱۳۸۷.
۱۰. روزنامه نگاری شهروندی؛ پدرام الوندی، انتشارات همشهری، ۱۳۸۷.
۱۱. خبر در قرن بیست و یکم؛ مایکل شادسون، ترجمه بیتا عظیمی نژادان، فرهنگ معاصر، ۱۳۸۹.
۱۲. روزنامه نگاری به مثابه “دانش” و روزنامه نگاری به مثابه “فن”؛ هادی خانیکی، فصلنامه جامعه، فرهنگ و رسانه، شماره ۳، تابستان ۱۳۹۱.
۱۳. تاریخ اجتماعی رسانه ها، از گوتنبرگ تا اینترنت؛ آسا بریگر و پیتر بروک، ترجمه حسن نمکدوست تهرانی، انتشارات همشهری، ۱۳۹۱.
۱۴. سیر تحول و تکامل ژورنالیسم؛ علی اکبر عبد الرشیدی، انتشارات سیمای شرق، ۱۳۹۲.
۱۵. روزنامه نگاری مشارکتی؛ شین بومن و کریس ویلیس، ترجمه محمود سلطان آبادی، نشر علم، ۱۳۹۲.

- منابع انگلیسی:
1. Social Meanings of News, A Text-Reader; Dan Berkowitz, Sage, 1997.
2. The Changing Faces of Journalism; Barbi Zelizer (ed), Routledge, 2009.
3. Journalism Studies, A Critical Introduction; Andrew Calcutt and Philip Hammond, Routledge, 2011.
4. Network Journalism, Journalistic Practice in Interactive Spheres; Ansgard Heinrich, Routledge, 2011.
5. Ecology, Writing Theory and New Media; Sidney I. Dobrin (ed), Routledge, 2012.