شرح درس ارتباطات و توسعه

شرح درس ارتباطات و توسعه
تاریخ انتشار : 22 مهر 1393 دیدگاه ندارد
نویسنده :
زمینه :

ارتباطات و توسعه

(کارشناسی ارشد)

دانشگاه علامه طباطبایی – گروه ارتباطات

هادی خانیکی

سال تحصیلی 1394- 1393

 

1.معرفی درس:
این درس به ارزش 3 واحد از «درس‌های الزامی» در دوره کارشناسی ارشد ارتباطات، و از جمله درس‌های اختیاری در دوره کارشناسی ارشد روزنامه‌نگاری و روابط عمومی است.
2. موضوع درس:
مطالعه و شناخت:
 توسعه،‌ ارتباطات و مسایل دوران گذار (با تاکید برجامعه ایران)
 ارتباطات و توسعه ملی (مطالعات تاریخی در ایران)
 نقش‌ها و کارکردهای ارتباطات در حوزه‌های مختلف توسعه

3. روش تدریس و وظایف دانشجویان:
درس مسأله‌محور و مبتنی بر تجربه‌های ملی و رهیافت‌های علمی است. از این رو هم برنامه‌ها و پژوهش‌های بومی در ارتباطات و توسعه و هم نظریه‌ها و دستاوردهای نوین جهانی مبانی تدریس آن است. در هر دو وجه، مطالعه پیشینی منابع درس و مشارکت دانشجویان در مباحث درس بر پایه «آموزش دو سویه و فعال» مورد نظر است.
هر یک از موضوعات اصلی درس در طول ترم در قالب پنج سرفصل‌ جزیی‌تر مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد. هر یک از دانشجویان در طول نیمسال موظّف به انجام دو کار است:
اول؛ مطالعه و تحقیق پیرامون «مباحث و مسائل اساسی ارتباطات و توسعه» در ایران و جهان (به صورت گروهی) و ارائه آن به صورت سمینار در کلاس و تدوین این تحقیق به صورت مقاله علمی تا ابتدای نیمسال بعد.
دوم؛ مطالعه و نقد و بررسی یک تحقیق یا رساله و یا کتاب مرجع مرتبط با درس و تنظیم آن در قالب کارنوشت دانشجویی تا ابتدای نیمسال بعد به عنوان مطالعه انفرادی.
در مورد کار نخست، ترجمه یک مبحث نظری یا پژوهش بنیادی، ارائه اولیه به صورت سمینار و تدوین نهایی آن در قالب یک ترجمه علمی می‌تواند انتخاب شود.
در مورد کار دوم، هم ترجمه مدخل‌های علمی ذیربط یا مقاله‌های کوتاه می‌تواند جایگزین گردد.
4. سرفصل‌های درس:
یکم: توسعه، ارتباطات و مسایل دوران گذار(4 جلسه)
 ارتباطات توسعه، ضرورت‌ها، زمینه‌ها و تعاریف مسأله‌بنیاد
 ارتباطات در میان پارادایم‌های توسعه
 عوامل زاینده، بازدارنده و تعیین‌کننده در توسعه
 مؤلفه‌ها و شاخص‌های توسعه ارتباطات و ارتباطات توسعه
دوم: ارتباطات و توسعه ملّی، مطالعه موردی در ایران (6 جلسه)
 مسأله گذار در ایران و زمینه‌های تاریخی آن
 گذارهای شش‌گانه توسعه در ایران
 رویکردهای پژوهش‌مدار و آموزش‌مدار به ارتباطات و توسعه
 مطالعات تطبیقی و تاریخی توسعه در ایران با تأکید بر ارتباطات
 مسائل ارتباطات در برنامه‌های توسعه ایران
 مصرف رسانه‌ای ایرانیان
سوم: نقش‌ها و کارکردهای ارتباطات در حوزه‌های مختلف توسعه (5 جلسه)
 رسانه‌ها و توسعه فرهنگی
 رسانه‌ها و توسعه اجتماعی
 رسانه‌ها و توسعه اقتصادی
 رسانه‌ها و توسعه سیاسی
 رسانه‌ها و آینده‌نگری

5. منابع درس:
فارسی: برای آمادگی بیشتر ابتدا مطالعه منابع اصلی این درس در دوره کارشناسی که کتاب‌ها و مقالات زیر است توصیه می‌شود:
1. بنیادهای مطالعات ارتباطی و توسعه ملی در ایران؛ هادی خانیکی، فصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، شماره 28 و 29، بهار 1384.
2. ارتباطات توسعه؛ کاوشی در تعاریف مسأله بنیاد؛ هادی خانیکی،‌ فصلنامه رسانه، ویژه ارتباطات و توسعه، شماره 4، سال شانزدهم، زمستان 1384.
3. ارتباطات توسعه و مسأله ارتباط در مطبوعات ایران؛ هادی خانیکی، مجموعه مقالات سومین سمینار بررسی مسائل مطبوعات، دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها، 1385.
4. قدرت، جامعه مدنی و مطبوعات؛ (فصل دوم، صص 43 تا 138)، هادی خانیکی، طرح نو، 1381.
5. ارتباطات توسعه در جهان سوم؛ سرینواس ملکات و لزلی استیوز، ترجمه شعبانعلی بهرامپور، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، 1388.
منابع دیگری که به مباحث درس بیشتر مرتبط است عبارتند از:
1. نقش رسانه‌ها در پشتیبانی توسعه ملی ایران، تهران،‌ انتشارات پژوهشکده علوم ارتباطی و توسعه ایران (پلی کپی)، 1353.
2. آزادی‌های سیاسی و اجتماعی از دید اندیشگران، گذری بر نوشته‌های پارسی در دو سده واپسین، دکتر عبدلاهادی حائری، جهاد دانشگاهی مشهد؛ 1374
3. دولت و جامعه در ایران، انقراض قاجار و استقرار پهلوی؛ دکتر محمدعلی همایون کاتوزیان، ترجمه حسن افشارف نشر مرکز، 1379
4. مقاومت شکننده، تاریخ تحولات اجتماعی ایران، جان فوران،‌ترجمه احمد تدین، رسا، 1378
5. ایران جامعه کوتاه‌مدت، محمدعلی همایون کتاتوزیان، ترجمعه عبدالله کوثری، نشر نی، 1390.
6. ایران امروز در آینه مباحث توسعه، دکتر حسین عظیمی، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1378
7. تضاد دولت و ملت، نظریه تاریخ و سیاست در ایران، محمدعلی همایون کاتوزیان، ترجمه علیرضا طیب، نشر نی، 1380.
8. موانع توسعه سیاسی در ایران، دکتر حسین بشیریه، گام نو،‌1380.
9. بررسی تجربی نظام شخصیت در ایران، دکتر مسعود چلبی، چاپ اول، موسسه پژوهشی فرهنگ، هنر و ارتباطات، تهران، 1381.
10. رفتارهای فرهنگی ایرانیان، یافته‌های طرح پژوهشی فعالیت و مصرف کالاهای فرهنگی، دفتر طرح‌های ملی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1381.
11. ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان، یافته‌های پیمایش در 28 استان کشور، طرح‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1382.
12. دولت، فساد و فرصت‌های اجتماعی، تعامل اندیشه‌ها در اقتصاد سیاسی توسعه؛ استوارت هال و دیگران؛ ترجمه حسین راغفر؛ انتشارات نقش و نگار؛ چاپ اول؛ 1382
13. ایران در قرن 21، مجموعه مقالات همایش ایران در قرن 21 دانشگاه تهران و مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی، 1383.
14. چالش‌های عصر مدرن در ایران عهد قاجار، محمدعلی اکبری، ایران، 1384.
15. نظام و روند تحول گفتار دموکراسی در ایران، محمدجواد غلامرضا کاشی، گام نو، 1384.
16. فرهنگ و اندیشه، ویژه مسائل توسعه در ایران، شماره 19، سال پنجم، پاییز 1385.
17. روانشناسی نخبگان سیاسی ایران، ماروین زونیس، ترجمه پرویز صالحی (و دیگران)، چاپخش، 1387.
18. طبقات اجتماعی، دولت و انقلاب در ایران، احمد اشرف، علی بنو عزیزی، ترجمه سهیلا ترابی فارسانی، انتشارات نیلوفر، تهران، 1387.
19. معمای فراوانی، رونق‌های نفتی و دولت‌های نفتی؛ ترجمه جعفر خیرخواهان؛ نشر نی؛ تهران 1388
20. جامعه مصرفی اسطوره‌ها و ساختارها؛ ژان بودریار؛ ترجمه پیروز ایزدی؛ نشر ثالث؛ تهران؛ 1389
21. توسعه سیاسی و اقتصادی در جهان اسلام؛ جمع یاز مؤلفان؛ دانشنامه جهان اسلام؛ نشر مرجع؛ تهران؛ 1389
22. در جستجوی جامعه بلندمدت، گفت‌وگو با دکتر همایون کاتوزیان، کریم ارغنده‌پور، نشر نی؛ 1393
23. چرا ملت‌ها شکست می‌خورند؟، دارون عجم اوغلو و جیمز رابینسون؛ ترجمه محسن میردامادی و محمدحسین نعیمی‌پور، انتشارات روزنه؛ 1393
24. شاخص‌های توسعه رسانه‌ها، چارچوبی برای ارزیابی توسعه رسانه‌ها؛ دفتر منطقه‌ای یونسکو در تهران؛‌1390
25. قدرت ارتباطات؛ مانوئل کساتلز؛ ترجمه حسین بصیریان جهرمی؛ پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات؛ 1392
انگلیسی:
• Communication Policy For National Development, Majid Tehranian and others (eds), Routledge and Kegan paul, London, 1979
• “Communication and Development” ,Majid Tehranian,in communication theory today (eds.David Crowley&David Mitchell), polity press, Cambridge, 1994.
• The Post Development Reader: Majid Rahnema and Victor Bawtree, The University Press Ltd, Bangbdesh, 1997.
• Approaches To Media, a reader: (eds) Oliver Boyd Barret and Chris Newbold, Arnold, Newyorj, 1996
• Cultural Studies and Communications: (eds) James curran (and others), Arnold, New York, 1996.
• Communication for Development, Colin Fraser and Sonia Restrepoi Estrada, l.B < Taurus pub., London, 1998.
• The Media Reader, Continuity and Transformation, (ed) Hugh Macklay and Tim O’Sullivan, Sage, London, 1999.
• Media Power In Politics: (eds) Doris A. Graber, University of Illinois of Chicago, USA, 2000
• Technology, Development, and Democracy: (eds) Juliann Emmons Allison, Stage University of New York press, 2002.
• Media, Modernity And Technology, David Morley, Routledgne, 2007.
• The International Encyclopedia of Communication, Wolfgang Donsbach (ed), vol III, Blackwell, 2008, (pp 816-839) and (pp 1229-1299)
• Media, Culture and Society in Iran: Edited by Mehdi Semati, Routledge, 2008.
• Iranian Media, The parodox of Modernity, Gh.Khiabani, Routledge,2010
• Readings for Development, Sallah bin HajiHassan, Semester 2, 2013/14

تا کنون دیدگاهی ارسال نشده است.

!هنوز دیدگاهی ارسال نشده

شما میتوانید اولین نفر باشید ، دیدگاه خود را ارسال کنید.

Your data will be safe!Your e-mail address will not be published. Also other data will not be shared with third person.