راه‌اندازی کارشناسی ارشد ارتباطات در دانشگاه فردوسی

تاریخ انتشار : 15 بهمن 1399
نویسنده :
زمینه :

افتتاح دفتر «انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات» در دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی با خبر راه‌اندازی رشته کارشناسی ارشد ارتباطات اجتماعی این دانشگاه همراه شد. روز گذشته دکتر هادی خانیکی، استاد برجسته خراسانی ارتباطات و رئیس «انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات» در دانشکده ادبیات حضور یافت تا دوازدهمین دفتر این انجمن در کشور را این بار در دانشگاه فردوسی مشهد افتتاح کند و نویدبخش افتتاح مقطع کارشناسی ارشد رشته ارتباطات که در مهر سال آینده دانشجو خواهد پذیرفت، باشد.

خوش‌سلیقگی دانشگاه فردوسی

استاد سرشناس رشته علوم ارتباطات، با نگاهی به کارایی انجمن‌های علمی دانشگاه‌ها به‌ویژه در بحران کرونا گفت: انجمن‌های علمی به عنوان نهاد‌های واسط فرهنگی، نقش بالایی در عمومی‌کردن علم و کشاندن دانشگاه به سمت الزام اجتماعی دارند. چنانکه اگر دانشگاه در زمینه آموزشی و پژوهشی با پرسش و مسئله روبه‌رو نباشد، شبیه جزیره‌ باقی می‌ماند.

به نظر هادی خانیکی، امور بسیاری مانند نظارت آموزشی و بالابردن کیفیت پژوهش که معمولا گرفتار بروکراسی دانشگاه می‌‌شوند، از طریق انجمن‌های علمی آسان‌تر و مؤثرتر دنبال می‌شوند. همچنین در بحران کرونا و غلبه آموزش‌های برخط که دانشگاهیان مجبور شدند آموزش‌های رسمی را به سمت مجازی ببرند، نقش انجمن‌ها و برنامه‌های آن‌ها در این دوران بیشتر می‌شود تا مانعی بر گسستگی مناسبات فرهنگی و اجتماعی بین دانشگاه و دانشجویان شوند.‌ او همچنین گفت: دانشگاه فردوسی با خوش‌سلیقگی، «انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات» را در کنار انجمن‌های «جامعه‌شناسی ایران» و «انجمن ایرانی تاریخ»، قرار داده است و این‌گونه می‌تواند به دانشکده ادبیات و دانشگاه فردوسی و حتی نهادهای آکادمیک در مشهد و خراسان کمک کند.

ارتباطات و ادبیات

این روزنامه‌نگار پیشکسوت، مهم‌ترین ویژگی‌ «انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ادبی» را برجسته‌شدن نقش ارتباطات‌ دانست و گفت: دانشکده ادبیات از مزیت‌های نسبی دانشگاه فردوسی مشهد است، ولی چقدر می‌شود از ادبیات بدون ارتباطات حرف زد. چقدر می‌توان، مسئله ارتباطات را از گسترش زبان فارسی و از تحولات زبانی جدا کرد. ارتباطات در زبان‌شناسی و جغرافیا و تاریخ و فلسفه نیز نقش مهمی پیدا کرده است.

‌دکتر خانیکی کار دفاتر انجمن‌های ایرانی مطالعات فرهنگی و اجتماعی را که تعداد آن‌ها در ایران به ۱۲ می‌رسد، فقط مطالعاتی ندانست بلکه به نقش اجتماعی و فرهنگی آن‌ها هم اشاره کرد و گفت: انجمن‌ها در فضای پرتاب‌شدگی به دنیای مجازی، با برگزاری نشست‌ها، سخنرانی‌ها، وبینارها و … می‌توانند نقش‌آفرین باشند. ارتباط بین جامعه و دانشگاه هم می‌تواند یکی از سوگیری‌های اصلی انجمن‌ها باشد. به تجربه دریافته‌ام یکی از مهم‌ترین مشکلات در سطح عامه و سطح نخبگان، ضعف گفت‌وگو و ارتباط است و انجمن‌ها در این زمینه نیز می‌توانند تأثیرگذار باشند. انجمن فکر بزرگی است که می‌تواند با کارهای کوچک شروع شود.

خراسان و یک فرهنگ

به باور این استاد علوم ارتباطات، تعریف خراسان در مجموعه «مطالعات فرهنگی و ارتباطات» همان تعریفی است که دکتر شفیعی کدکنی از آن دارد. یعنی وقتی از خراسان حرف می‌زند، منظورش یک محدوده جغرافیایی نیست. بلکه از یک فرهنگ حرف‌ می‌زند. از خراسانی با ویژگی‌هایی از عرفان، اخلاق، کلام و … می‌گوید. بنابراین این وسعت نگاه را در فعالیت‌های این انجمن نیز می‌توان در نظر داشت.

‌ او به این هم اشاره کرد که باتوجه به پیشرفت‌های ‌چشمگیر دانشگاه فردوسی در زمینه روابط فرهنگ و تمدن ایرانی در افغانستان و تاجیکستان موضوعات بسیاری برای پرداختن در این انجمن وجود دارد. موضوع‌هایی که نیاز نیست فقط به گذشته معطوف باشد و در زمینه اجتماعی مثل مهاجرت و فرهنگی نیز می‌توان فعالیت کرد. ‌همچنین این انجمن می‌تواند با انجمن‌های علمی‌دانشجویی دیگر در حوزه اندیشه و فرهنگ و علم تعامل داشته باشد.

تجربه تاریخی موفق نهادهای مدنی

رئیس «انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات» در ادامه گفت: شخصیتی مانند ملک‌الشعرای بهار، هرآنچه به نظرش مهم می‌رسیده، در دوره خودش انجام داده است. روحانی شاعری که مشروطه‌خواه است و روزنامه محلی منتشر می‌کند. در روزنامه‌نگاری نوآوری به خرج می‌دهد. به مجلس می‌رود. به زندان می‌افتد. وزیر می‌شود و بعد از آن، استاد دانشگاه و کرسی سبک‌شناسی را تأسیس می‌کند. اما آخرین کار او روی‌ آوردن به نهادهای غیر دولتی است.‌ او که می‌خواسته دنیا را عوض کند، درنهایت، نهادی برای ترویج صلح تأسیس می‌کند و این تجربه تاریخی، اهمیت نهادهای مدنی را نشان می‌دهد.

روزنامه شهرآرا